తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచే తెలంగాణ ప్రతిపాదనపై రేవంత్ రెడ్డి, దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ చర్చించారు. ముంపు, నీటి లభ్యత, పరిహారంపై అధ్యయనానికి అధికారుల కమిటీ ప్రతిపాదించారు.
రేవంత్ రెడ్డి, దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ భేటీ..
ప్రాజెక్టుపై అధ్యయనానికి అధికారుల కమిటీ
ముంపు, నీటి లభ్యత, పరిహారం అంశాలపై సమగ్ర పరిశీలన
తెలంగాణలోని వెనుకబడిన ప్రాంతాలకు సాగు, తాగునీటి సదుపాయాలు కల్పించడంలో కీలకమైన తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ నిర్మాణంపై తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వాలు చర్చలు జరిపాయి. తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి ఎ. రేవంత్ రెడ్డి నేతృత్వంలోని ప్రతినిధి బృందం మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్‌తో ముంబైలోని సహ్యాద్రి ప్రభుత్వ అతిథి గృహంలో సమావేశమైంది. బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచాలన్న తెలంగాణ ప్రతిపాదనను మరోసారి పరిశీలించేందుకు మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వం సానుకూలత వ్యక్తం చేసినట్లు తెలంగాణ ప్రభుత్వ వర్గాలు తెలిపాయి.
ఈ సమావేశంలో తెలంగాణ నీటిపారుదల శాఖ మంత్రి ఎన్. ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, ఇరు రాష్ట్రాల ప్రభుత్వ ప్రధాన కార్యదర్శులు, నీటిపారుదల శాఖ ఉన్నతాధికారులు పాల్గొన్నారు. ప్రాణహిత నదిపై అంతర్రాష్ట్ర సరిహద్దుల్లో బ్యారేజీ నిర్మాణం, నీటి లభ్యత, ముంపు ప్రభావం, సాంకేతిక అంశాలు, పరిహారం వంటి విషయాలపై చర్చించారు.
సమావేశంలో మంత్రి ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి ప్రజెంటేషన్ ద్వారా తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టు ప్రాధాన్యతను వివరించారు. ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా చారిత్రక, సాంస్కృతిక నేపథ్యంతో పాటు గిరిజనులు, ఆదివాసీలు ఎదుర్కొంటున్న సామాజిక, ఆర్థిక సమస్యలను మహారాష్ట్ర ప్రతినిధి బృందం దృష్టికి తీసుకెళ్లారు.
ప్రాణహిత నదిపై ప్రాజెక్టు నిర్మాణం కోసం 1975 అక్టోబర్ 6న అప్పటి ముఖ్యమంత్రులు జలగం వెంగళరావు, ఎస్.బి. చవాన్ మధ్య జరిగిన ఒప్పందం నుంచి ఇప్పటివరకు సాగిన ప్రయత్నాలను ఆయన వివరించారు. ఐదు దశాబ్దాలుగా ప్రతిపాదనలు, చర్చలు జరిగినప్పటికీ ఆశించిన స్థాయిలో పురోగతి సాధించలేకపోయామని పేర్కొన్నారు.
2016లో తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తును 148 మీటర్లుగా నిర్ణయిస్తూ ఒప్పందం కుదిరిన విషయాన్ని ప్రస్తావించిన ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి, ఆ ఎత్తుతో నిర్మిస్తే తెలంగాణ తాగు, సాగునీటి అవసరాలను పూర్తిస్థాయిలో తీర్చడం కష్టమని వివరించారు.
ప్రస్తుత విద్యుత్ అవసరాలు, పంపింగ్‌కు అయ్యే ఇంధన వ్యయం, పర్యావరణ పరిరక్షణ, వాతావరణ మార్పులు, ప్రాజెక్టు నిర్వహణ ఖర్చులను పరిగణనలోకి తీసుకుంటే గ్రావిటీ ద్వారా నీటిని తరలించే అవకాశాలకు ప్రాధాన్యం ఇవ్వాలని అన్నారు. ఈ నేపథ్యంలో బ్యారేజీ ఎత్తును 152 మీటర్లకు పెంచడం ప్రయోజనకరమైన ప్రత్యామ్నాయమని తెలంగాణ ప్రతిపాదించింది.
బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపుతో మహారాష్ట్రలో ముంపునకు గురయ్యే వ్యవసాయ భూములకు పరిహారం చెల్లించేందుకు తెలంగాణ ప్రభుత్వం సిద్ధంగా ఉందని ఉత్తమ్ కుమార్ రెడ్డి తెలిపారు. మహారాష్ట్రలో అమల్లో ఉన్న భూసేకరణ నిబంధనలు, పరిహార విధానం ప్రకారం బాధిత రైతులకు నష్టపరిహారం అందించే అంశాన్ని పరిశీలించవచ్చని వివరించారు.
ముంపునకు గురయ్యే భూముల విస్తీర్ణం, ప్రభావిత గ్రామాలు, నీటి లభ్యత, నిర్మాణానికి సంబంధించిన సాంకేతిక అంశాలపై ఇరు రాష్ట్రాలు సమగ్రంగా అధ్యయనం చేయాల్సిన అవసరాన్ని సమావేశంలో చర్చించారు.
తెలంగాణ, మహారాష్ట్ర మధ్య చారిత్రక, సాంస్కృతిక సంబంధాలను ముఖ్యమంత్రి రేవంత్ రెడ్డి ప్రస్తావించారు. పూర్వ హైదరాబాద్ సంస్థానంతో రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దు ప్రాంతాలకు ఉన్న అనుబంధాన్ని గుర్తుచేస్తూ, ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్ జిల్లా ప్రధానంగా అటవీ ప్రాంతాలతో కూడిన వెనుకబడిన ప్రాంతమని వివరించారు.
గిరిజనులు, ఆదివాసీల జీవన పరిస్థితులను ప్రస్తావించిన ఆయన, కొమురం భీమ్ సాగించిన ‘జల్, జంగల్, జమీన్’ పోరాటాన్ని గుర్తుచేశారు. ఆ ప్రాంత ప్రజలకు సాగునీరు, తాగునీరు అందించడంతో పాటు ఆర్థిక అవకాశాలను మెరుగుపరచాల్సిన అవసరం ఉందని అన్నారు.
ఆదిలాబాద్‌లో ప్రతిపాదిత రక్షణ, పౌర విమానాశ్రయ సదుపాయాల అభివృద్ధి కూడా ఉమ్మడి ఆదిలాబాద్‌తో పాటు మహారాష్ట్ర సరిహద్దు ప్రాంతాలకు ప్రయోజనం కలిగించగలదని రేవంత్ రెడ్డి పేర్కొన్నారు. రవాణా సదుపాయాలు, వాణిజ్యం, ఆర్థిక కార్యకలాపాలు పెరిగేందుకు అవకాశం ఉంటుందని వివరించారు.
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ కేవలం సాగునీటి ప్రాజెక్టు మాత్రమే కాకుండా, రెండు రాష్ట్రాల సరిహద్దు ప్రాంతాల అభివృద్ధికి దోహదపడే కీలక ప్రాజెక్టుగా నిలుస్తుందని పేర్కొంటూ, నిర్మాణానికి సహకరించాలని మహారాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రిని కోరారు.
తెలంగాణ ప్రతిపాదనపై దేవేంద్ర ఫడ్నవీస్ సానుకూలంగా స్పందించినట్లు సమావేశ వివరాలు వెల్లడించాయి. మహారాష్ట్ర ప్రజలకు ఎలాంటి ప్రతికూల ప్రభావం లేకుండా సాంకేతిక, పర్యావరణ, పరిపాలనాపరమైన అంశాలను పరిశీలించిన తర్వాత బ్యారేజీ ఎత్తుపై నిర్ణయం తీసుకోవాల్సి ఉంటుందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
148 మీటర్ల ఎత్తుకు సంబంధించి గతంలో కుదిరిన ఒప్పందాన్ని పునఃపరిశీలించే అంశంపై అధ్యయనం చేసేందుకు సిద్ధంగా ఉన్నామని తెలిపినట్లు సమాచారం. తెలంగాణ నీటి అవసరాల విషయంలో సహకారానికి అభ్యంతరం లేదని, అయితే మహారాష్ట్రలో ముంపు ప్రభావం, భూసేకరణ, పరిహారం వంటి అంశాలను సమగ్రంగా పరిశీలించాలని ఆయన సూచించారు.
అంతర్రాష్ట్ర సమస్యలను పరస్పర చర్చలు, సహకారం ద్వారా పరిష్కరించుకోవచ్చని ఫడ్నవీస్ అభిప్రాయపడ్డారు. రెండు రాష్ట్రాలు స్నేహపూర్వక సంబంధాలతో ముందుకు సాగాలని పేర్కొన్నారు.
తుమ్మిడిహెట్టి ప్రాజెక్టుకు సంబంధించిన సాంకేతిక అంశాలను మరింత లోతుగా పరిశీలించేందుకు ఇరు రాష్ట్రాల నీటిపారుదల శాఖ ముఖ్య కార్యదర్శుల నేతృత్వంలో అధికారుల కమిటీని ఏర్పాటు చేయాలని ఫడ్నవీస్ ప్రతిపాదించారు.
ఈ కమిటీ ప్రధానంగా కింది అంశాలను పరిశీలించనుంది:
కేంద్ర జల సంఘం (CWC) కూడా తన పరిధిలో అవసరమైన సాంకేతిక అధ్యయనాలు చేపట్టే అంశాన్ని సమావేశంలో ప్రస్తావించారు.
దేశంలోని అన్ని ప్రాంతాల సమగ్ర అభివృద్ధికి కట్టుబడి ఉన్నామని ఇరు రాష్ట్రాల ముఖ్యమంత్రులు పేర్కొన్నట్లు సమావేశ వివరాలు వెల్లడించాయి. ముఖ్యంగా గిరిజనులు, ఆదివాసీలు, అభివృద్ధి అవకాశాలు పరిమితంగా ఉన్న వర్గాల సామాజిక, ఆర్థిక అభ్యున్నతికి ప్రాధాన్యం ఇవ్వాల్సిన అవసరాన్ని వారు నొక్కిచెప్పారు.
తుమ్మిడిహెట్టి బ్యారేజీ ఎత్తు పెంపుపై తుది నిర్ణయం తీసుకునే ముందు సాంకేతిక అధ్యయనాలు, ముంపు అంచనాలు, నీటి లభ్యత, పరిహారం వంటి అంశాలపై అధికారుల కమిటీ నివేదిక కీలకం కానుంది. ఆ నివేదిక ఆధారంగా ఇరు రాష్ట్రాలు తదుపరి కార్యాచరణను నిర్ణయించే అవకాశం ఉంది.
